November 2020

Het jaar daalt neer.

Nog een maand om te doen wat er in een jaar moet gebeuren. Mét feestdagen en ook daardoor anders ingedeelde werkweken en andere bezorg- en winkeltijden: zie ook de laatste alinea’s van dit schrijven.
De weide biedt nu te weinig voor koeien en ook het jonger spul en de koeien die niet gemolken worden (met zwangerschapsverlof, droogstaande koeien) staan nu op stal. Het is een beetje inschikken voor allemaal. Waar het koppeltje kalveren de hele oostkant van de stal gebruikte om overdag lekker te rennen, tikkertje te spelen, over elkaar heen buitelden soms omdat ze nog niet zo goed vaart kunnen minderen, moeten ze nu een krapper rondje rennen. Dan hebben ze nog steeds meer ruimte dan op veel andere bedrijven, én lekker op stro, maar we gunnen ze ook wel een renbaan. Volgend voorjaar maar weer.
Op 1 november precies streken hier duizenden ganzen neer. Ook zij hadden gezien dat er wel een hele mooie najaarssnede stond, waar wij ons erg op verheugden. Het zou de extreme droogte en het gebrek aan grasgroei afgelopen zomer een beetje goed maken, als we volop nog de hele maand november hadden kunnen laten weiden zonder te hoeven bijvoeren met wintervoer. In de vorige nieuwsbrief schreven we daar al over. Het is maar goed dat we de voorpret al te pakken hadden, want onze gevederde vrienden vraten voor onze ogen al het lekkers op en vlogen weer naar elders om hun rooftocht voort te zetten. Ze hadden een dag of vier nodig en toen was het kaal. Met enige overdrijving: het leek een sprinkhanenplaag van Bijbelse proporties, maar dan in de poldervariant. Waar graan staat, lees je gras en sprinkhaan vervang je door gans en dan heb je het beeld wel te pakken. Het is hier bestempeld tot ganzen-fourageergebied wat maakt dat we ze niet mogen verjagen. Er staat een ruimhartige schadevergoeding klaar voor de gewasschade in het voorjaar, maar deze najaarsschade wordt niet vergoed. Want: normaal gesproken kun je zo laat in het jaar geen koeien weiden. Normaal gesproken, wat een achterhaald begrip…
Genoeg geklaagd, er gaat ook heel veel goed. We hebben te weinig melk om aan alle vraag te voldoen. Zijn aan het puzzelen hoe we de productie kunnen verhogen. Om een melkkoe extra te kunnen houden, zullen we eerst 8000 euro moeten uitgeven aan de aanschaf van extra fosfaatrechten. Dat is, zeg maar, een hobbel. Bovendien is het maar zeer de vraag of we het überhaupt zouden mogen, zo’n extra Kaatje, Minidoes, Aaltje of Hella, gezien de stikstofdiscussies en alle chaos die daarmee gepaard gaat. Dus: voertechnisch puntjes op de i, alle koeien een extra aai over de flanken, klassieke muziek in de melkstal en flink aanmoedigen als ze gaan vreten. Kom op, nóg een hap, kauwen, herkauwen, rusten en melken. Laat het stromen, er is een vitalitycoach aan ons verloren gegaan.
We laten struikjes poten. Meidoorns en ander gerei. Zodat er het hele voorjaar wat bloeit en gedurende het najaar bessen en zaden te vinden zijn. In verschillende fases komen er heggen en hagen bij, in en langs de C-sloten en vooral langs de perceelsgrens met het schouwpad langs de grenswetering. Het duurt nog een paar jaar voordat het goed zichtbaar wordt maar het begin is er. Behalve voor het mooi is het ook de bedoeling dat onze weilanden minder aantrekkelijk worden voor de grote groepen ganzen die mee komen vreten. Het gaat hun uitzicht beperken en daarmee kunnen ze nooit zeker weten of Bor of Reintje ergens rondsluipt om hun de stuipen op het lijf te jagen. We zijn meer van de sijsjes, musjes, tjifjes en tjafjes, dat mag duidelijk zijn.
Nog iets over het assortiment op de groente-fruitkar. Het Nederlandse groeiseizoen is wel zo’n beetje voorbij. Als we verse komkommers en tomaten willen eten, worden die aangevoerd uit Spanje. Ook waterkers kan uit die contreien komen. Allemaal heel lekker, maar een komkommer bestaat voor 95% uit water en daar hebben ze in Spanje ook al gebrek aan. Als dat verse spul weer uit Nederland, liefst om de hoek uit Groesbeek, kan komen, gaan we het weer inkopen. We doen ons best om letterlijk de mond vol te hebben van lokaal voedsel. Tegelijkertijd kopen we wel bananen, sinaasappels, mandarijnen en citroenen… Ieder zet zijn eigen stapjes.

Met vriendelijke groet, hou afstand, blijf gezond!
Paul Brinkhof, Mieke van den Hengel

October 2020

De vraag van deze maand: Doen koeien aan astronomie?

De maand oktober ligt weer achter ons en het is een gekke toestand gebleven. Op allerlei vlakken. In onze winkel proberen we natuurlijk ook te voorkomen dat hier iemand besmet raakt. Dus in de eerste plaats afstand houden, liefst een mondkapje dragen en als u thuis komt altijd de handen wassen. Dat doen wij ook, we ontsmetten en poetsen, heel Nederland is nog nooit zo schoon en zo goed geventileerd geweest. We hebben hier nog geen corona-achtige klachten gehad, dank u wel voor de belangstelling, maar als die komen, zullen we hier voor een week of twee toch het spulletje moeten sluiten. Dat is geen prettig vooruitzicht, dus we doen ons best om niet besmet te raken. Mocht het zover komen, dan hoort u tijdig dat u de boodschappen ergens anders moet halen.
De droogte is nu wel voorbij en met de redelijke temperaturen is de grasgroei nog aardig. Net zoals we dat al meldden in de vorige nieuwsbrief. Het maakt die hele droge weken waarin het grasland dezelfde kleur had als een vuile vaatdoek die in een hoekje achter de wasmachine ligt te verteren, weer een beetje goed. Om vertrapping van de zode te voorkomen en ook omdat we toch niet meer zullen maaien, dus geen percelen daarvoor hoeven te reserveren en dus zoveel mogelijk gras rechtstreeks in de koe moeten zien te krijgen, laten we ruimhartig weiden. De hele koppel koeien (wel 22 stuks!) loopt de ene week op ruim 10 hectare ten oosten van de A-sloot en de volgende week op de andere stukken land ten westen van de A-sloot. Nu valt het niet altijd mee om 22 koeien van zo’n groot stuk land te halen. Het heten kuddedieren te zijn, maar binnen onze kudde zitten toch verdacht veel einzelgängers, solitairen, eigenwijzen, kluizenaars en originele denkers . Ongeveer 22 van de 22. Ze hebben het best naar hun zin, vreten goed en dus is de melkgift nog prima en hoeven we nog maar amper bij te voeren met kuilgras. Een klein beetje graan volstaat. Als we dat niet zouden geven, zouden ze helemaal met geen mogelijkheid naar de stal te brengen zijn om te melken. Het bijzondere is wel dat dit einzelgängerige, solitaire, eigenwijze, kluizenaarderig en originele gedrag zich alleen ’s middags voordoet. Als we ze ’s ochtends moeten ophalen, in het donker dus, net na half zes, komen ze veel makkelijker naar de stal.
Dat ophalen van de koeien ’s ochtends, dat is echt het mooiste werk wat er is. Dat hebben we hier al eerder verteld. De meeste koeien zijn in diepe rust, je moet ze één voor één wakker schudden en goedemorgen wensen. Menig koe ligt helemaal op haar zij, poten van zich af, hals helemaal gestrekt. Alsof ze dood liggen. Dat is dan gelukkig niet zo. Maar het is wel de enige houding voor een koe waarin ze gemakkelijk naar de heldere sterrenhemel kan kijken. De ogen van een koe zitten immers aan de zijkant van de kop, het valt normaal gesproken dan niet mee om omhoog te kijken. Maar als ze op hun zij liggen, is de blik van het ene oog naar boven. Daarmee is het antwoord op bovengestelde vraag nog niet gevonden, maar het vermoeden bestaat hier dat we minstens 5 koeien hebben met belangstelling voor astronomie. Afgelopen week drie keer een heldere hemel ’s ochtends vroeg en vijf koeien in de stabiele zijligging. Bij bewolkte hemel, koeien allemaal in de buikligging. We gaan nu geen flauwe grappen maken over het verband tussen koeien, zuivel en de Melk-weg.

walnotenAndere jaren waadden we hier tot onze enkels door de walnoten van de boom voor het keukenraam. Dat is dit jaar wat minder, de boom is door Maarten en compaan flink gesnoeid vorig najaar. De walnoten die eraf komen, zijn opeens een stuk groter dan andere jaren. Er zijn echter kapers op de kust. Deze week zat er een gemakzuchtige grote bonte specht op de verzamelbak onder de boom. Zie de foto hiernaast.

Met vriendelijke groet, hou afstand, blijf gezond!
Paul Brinkhof, Mieke van den Hengel

Februari 2020

Goede voornemens!

Papier hier, papier hier! Geen idee of holle bolle Gijs nog aan het roepen is in de Efteling. Die goeie ouwe tijd, toen alles nog in enkel papier werd verpakt, en afvalscheiding nog niet zo urgent was als nu. U hebt het gemerkt, het -met een plastic laagje- gevoerde inpakpapier voor onze kaas wordt niet meer gebruikt. We zijn overgestapt op vetvrij papier, het heet ersatz en we pakken er al jaren ook de boter mee in. Niet iedereen is er blij mee, hebben we al gehoord. De kaas droogt sneller uit in de koelkast. Blijkt dat plastic laagje toch wel een functie te hebben. Om uitdroging van het stukje kaas tegen te gaan, kunt u een echte kaasdoos gaan gebruiken. Gewoon een afsluitbare doos om de kaas in te bewaren. Dat gaat prima. Of u hergebruikt een plastic broodzakje o.i.d. om de kaas thuis mee te verpakken. Eigenlijk hoort kaas ook niet in de koelkast bewaard te worden, op kamertemperatuur gegeten is het in ieder geval veel lekkerder. Een beetje opschieten met consumeren van de kaas, draagt ook bij aan het verminderen van het uitdroog-risico. Volgende keer een groter stuk vragen dan. Anders zit u de halve week zonder en dat kan ook niet de bedoeling zijn.

Op de achtergevel van ons multifunctionele (want herbergend de winkel, werkplaats, kaasopslag, diepvrieshok, technische ruimte (leuke omschrijving voor de stoppenkast) voorraadruimte voor fust, weivat, fietsen en andere frutsels) pand prijkt een nieuw warmwaterapparaat. Die gevel staat pal op het zuiden, het wordt er bloedheet. Met de zonnewarmte, via een wisselaar, wordt het tapwater verwarmd, voordat het door de cv-ketel wordt naverwarmd. Nee, CO2 neutraal produceren doen we hier nog lang niet, maar het is weer een stapje in de goede richting.

De herfst- en winterperiode is ook hier natuurlijk benut om plannen te maken . Het dak van de potstal ligt vol met zonnepanelen van Energierijck coöperatie, maar we hebben op ons woonhuis en een ander staldak plaats voor nog een aantal panelen. We laten ze deze zomer plaatsen, waarmee ons privé energieverbruik in ieder geval meer dan ruimschoots “groen” wordt opgewekt.

We denken na over het vervolg voor de patrijzenwei. Het derde jaar van het patrijzenproject is ingegaan, en dit is tevens het laatste jaar. En nee, nog steeds geen patrijs gezien of gehoord. Er zijn braaf struikjes gepoot, die in die drie jaar natuurlijk niet tot wasdom komen, maar hé, het staat in de voorwaarden voor de vergoeding, dus natuurlijk houden we ons daar aan. Als we er geen vervolg aan kunnen geven middels een natuurproject trekken we het hele perceel schoon en zaaien we weer gras en kruiden in. Een hectare braak laten liggen, zonder financiële vergoeding ligt niet binnen onze mogelijkheden. We kunnen het project ook nog eens drie jaar laten doorlopen.

Regelgeving

Februari wordt een belangrijke maand voor wat betreft de regelgeving rond de stikstofproblematiek. We zijn benieuwd met welke creatieve oplossingen het kabinet gaat komen om de bouw weer ruimte te geven en tegelijkertijd tegemoet te komen aan de noodzaak om natuur te beschermen.

ATTENTIE, ATTENTIE!

Tot slot nog een verzoek aan onze klanten, met name die in Nijmegen, die rauwe melk van ons afnemen. Graag de potten goed schoonmaken voor u ze terug levert!! Natuurlijk bent u zuinig met heet water. We begrijpen echt uw interesse in de microbiële wereld. Beter gebruikt u daar uw eigen vensterbank, vaatdoekje, onderbroek of wat dan ook voor. MAAR WE WILLEN ONZE PLASTIC RAUWEMELKPOTTEN SCHOON TERUG!