Juni 2018

Laten we onze website eens opleuken

dageraadHeel af en toe gaat ons een licht op. Hebben we een idee. Bedenken we iets. Bijvoorbeeld: laten we onze website eens opleuken met nieuw materiaal. Tekst is zo geschreven, maar beeld kan nog veel meer zeggen. En zeker in deze tijd van het jaar waarderen we onze prachtige omgeving. Waar we zelf bijvoorbeeld zeer van genieten, is de gang van de koeien naar de weide. Op hun gemak, in de frisse morgenlucht schommelen ze in een lange rij naar het nieuwe perceeltje gras. De vogeltjes fluiten, het is nog stil op straat, afijn, vormt u zich een sfeerbeeld. Op een mooie zondagochtend dachten we dat te gaan filmen. Zodat we dat filmpje op onze site kunnen plaatsen. En dan kunt u daar van meegenieten, zonder dat u daarvoor vroeg hoeft op te staan. Zeg maar, onze bijdrage voor deze week aan de wereldvrede.

Nou, dat is dus mooi mislukt.

De verwachting:
Op een mooie zondagochtend posteer ik mij in de (droge) slootrand. Omgeven door kwinkelerende vogeltjes, met links een bloeiende sleedoorn en rechts de prunus dik in de knop wacht ik met de camera in de aanslag op de komst van onze rij koeien. Ik wil graag filmen ter hoogte van het maaiveld zodat de imposante koeienlijven en de tred goed in beeld komen. Ze laten nog op zich wachten, ik geniet nog van de warmte die de zonnestralen op deze ochtend al geven. Ah, kijk daar komt Aaltje 44, een jonge brutale vaars die nieuwsgierig voorop loopt. En direct achter haar Kaatje 139, ook altijd alert. Vriendelijk groetend lopen ze langs, ik leg het met vaste hand vast met de camera van mijn trouwe mobiel. Ooh, wat is het leven toch idyllisch op de boerderij!

De werkelijkheid:
Op een mooie zondagochtend hurk ik in de slootrand, kukel achterover in de brandnetels. Van die dofgroene waarvan je het gif nog een dag later voelt prikken. Mijn jas (het is nog best fris) haakt aan die verdulleseme sleedoorn en als ik me losruk, zwiept een tak van een ielige kersenboom mijn bril van mijn neus. Snel, mobiel paraat en wachten. Waar blijven ze nou, ze lopen ook nooit door, ik heb niet de hele zondag de tijd. Ja, daar komen ze. Shit, de zon schijnt zo op mijn schermpje, ik kan helemaal niet zien wat ik film! Ja, daar komen ze… of toch niet. De eerste vaars draait zich resoluut om als ze mij in de slootrand opmerkt. Want dat is vreemd, dat hoort daar niet, je weet het niet als koebeest, je kunt je dan maar beter uit de koeienpoten maken. De hele groep koeien draait zich om en holt terug op het overpad, naar de oversteekplaats.
Als ik later kijk wat er dan toch opgenomen is, blijkt de camera gedraaid en heb ik vooral mezelf en die sleedoorn in beeld. Het duurt nog twee dagen voordat de koeien zonder onrust langs die plek willen lopen.

Wat zijn de lessen?
1. Filmen is een vak.
2. Koeien houden niet van onverwachte ontmoetingen.

En verder...

Er zit al gras van 5 ha eerste snede ingekuild. We waren er vroeg bij en we zijn er zeer tevreden over. Komende week zal er nog zo'n 15 ha gemaaid worden, ijs en wederdienende. Sinds 7 april lopen onze koeien weer dagelijks naar de wei, ook 's nachts zijn ze daar te vinden. 11 april gleed de eerste graskaas de pekel in, dus vanaf vrijdag 11 mei snijden we graskaas. Een week of vier heeft de kaas wel nodig om smaak te ontwikkelen. We zijn benieuwd.

In het weideseizoen geven de koeien makkelijker melk, maar vaak ook met lagere gehaltes: Er zit dus minder vet in de melk. Dat betekent dat er ook minder room beschikbaar is voor het maken van slagroom en boter. Laat staan dat er room beschikbaar is voor het maken van zure room. Bovendien is zure room maken een beetje gedoe. En daar zijn we niet dol op. Voorlopig halen we daarom zure room uit het assortiment. Is er in ieder geval meer slagroom.

Daar is ie weer!

De buizerd. Jaren geleden viel ons op dat we in het grasland tussen ons keukenraam en het zwembadterrein op zondagochtend altijd een buizerd zagen stappen en jagen. Hij/zij liep heen en weer, pikte eens wat wurmen en kevers (denken we) uit de zode en was daar een uurtje druk mee. Heel rustgevend om naar te kijken: boer aan de croissantjes, vogel aan de wriemelige beestjes. Ieder z'n meug. We vroegen ons wel af waarom ie daar door ons alleen op zondagochtend gespot werd. Misschien had dat iets te maken met dat op zondagochtend er voor elf uur amper verkeer langskomt en het dan voor zo'n vogel rustig genoeg is. Of dat zo'n vogel misschien in een vast ritme en vaste locaties eetgelegenheden opzoekt. Weten wij veel. Totdat we een keer door de week wat later zaten te ontbijten en de gordijnen open hadden. Bleek ie ook op dinsdag daar te fourageren! Temidden van verkeerslawaai.
En nu zit er een buizerdnest in een elzenboom achteraan onze percelen vlak bij de grens. Naast het ooievaarsnest dus een tweede roofvogelsoort die we kunnen bestuderen. Want ja, tot nog toe houdt de minister zich doof voor alle argumenten om de biologische sector uit te zonderen van fosfaatwetgeving. Dus meer koeien houden gaat niet, tijd over  Laten we dan maar vogeltjes gaan spotten. Nog geen patrijs gezien overigens.

Privacy

Omdat ook wij voor onze bedrijfsvoering gegevens van u bijhouden, stellen we u hierbij expliciet op de hoogte wat we daarmee doen. We gebruiken uw mailadres om de rekeningen naar te verzenden. We stellen dan af en toe een nieuwsbrief op. Zoals dit, die sturen we mee. En we houden uw bestellingen bij, zodat die rekening ook klopt. Daarna incasseren we maandelijks de door u verschuldigde bedragen van het door u opgegeven rekeningnummer. Die rekeningen bewaren we tien jaar digitaal. Op de harde schijf van onze bedrijfscomputer. En wat er aan rekeningen geprint wordt, bewaren we ook 10 jaar. In ordners in de kast boven de trap. We denken dat het systeem naar tevredenheid functioneert. Als u die mening niet deelt, kunt u ons dat natuurlijk laten weten, dan vinden we een oplossing. Hiermee hebben we voldaan aan de nieuwe privacywetgeving.

Zomervakantie

Ook deze zomer nemen we het een paar weken ervan: we sluiten de winkel in week 28, 29 en 30. Dus de laatste gelegenheid om in de winkel te komen is vrijdag 6 juli (koelkastbestellingen tm 8 juli) en u bent weer welkom op vrijdag 3 augustus. Groentepakketten worden natuurlijk wel geleverd. Maar wij gaan ons vooral bezighouden met koeien en groot onderhoud in de productieruimtes en natuurlijk een paar dagen er tussenuit. We verheugen ons erop. Gaat u buiten deze periode op vakantie en heeft u eigenlijk een vaste bestelling? Wilt u dat dan ons tijdig laten weten zodat we in de productie daar rekening mee kunnen houden? (dit is vooral bedoeld voor de "nieuwe" vaste klanten, want verreweg de meeste van u berichten ons als vanzelf tijdig. Hulde!)
Bedankt alvast.

Schuifdeuren

We kijken uit naar nieuwe grote schuifdeuren. Bij dat noodweer van dinsdag 29 mei zijn de oude deuren er namelijk finaal uitgewaaid. Ze lagen verspreid in stukken over het hele erf. Dus voorlopig schuifdeurloos, er is een offerte voor nieuwe . Gelukkig zijn we daar voor verzekerd. Ons nieuwe staldak bleef gelukkig op z'n plaats liggen. Zoals het er nu naar uitziet gaat het Energierijck coöperatie u.a. lukken om er dit jaar zonnepanelen op te laten plaatsen. Een boeiend proces met een heel goed doel, de energietransitie een klein stukje verder helpen. Een heleboel klanten doen eraan mee, op ons dak of op een van de andere daken die beschikbaar gesteld worden. Een mooie verbinding.

Toch nog iets positiefs!

Nu hoor je een nieuwsbrief natuurlijk af te sluiten met iets positiefs. We doen wel vaker iets wat tegen de keer in is, nu ook. We kunnen u nog steeds geen rundvlees van eigen koe aanbieden. We hoopten de eerste week van juli te slachten en dan net voor de zomersluiting de diepvries vol te hebben zodat u voorzien van hamburgers het barbecueseizoen kunt vervolgen. Maar helaas. De afgelopen maand hebben we 1 koe moeten laten inslapen en twee weken later lag een collegakoe (met dezelfde ziekteverschijnselen) dood in haar hok. Beiden oude koeien, net gekalfd. Normale bevalling, gezonde kalveren. En dan slap in de poten, wel vreten, niet vreten, buikpijn en andere ellende. U begrijpt dat we alles gedaan hebben om te onderzoeken wat hier de oorzaak van is. De gezondheidsdienst voor dieren heeft het laatste kadaver opgehaald voor sectie, er is onderzocht op van alles maar er is niets uitgekomen wat een duidelijke oorzaak van de verschijnselen/doodsoorzaak aangeeft. Waarschijnlijk een ongelukkige samenloop van omstandigheden. Jarenlang verlaten hier de dieren allemaal levend het erf, nu binnen een paar weken twee keer vette pech. Naar voor het dier, dat in de eerste plaats. Het hoort bij het vak, zo'n financiële tegenvaller. Minder melk, geen vlees. U begrijpt, de koe die we bestemd hadden om te laten slachten, mag nog even blijven. We kunnen haar melkopbrengst niet missen. Ze geeft gelukkig boven verwachting best veel melk, toch nog iets positiefs!

We wensen u een mooie zomer toe!

April 2018

Opeens een paar dagen zomer

We hebben de afgelopen weken hard gewerkt voor een keer. Een groot deel van de potstalmest ligt op het land, de vorst kwam er lekker nog even overheen. Van die vorst leed het grasland gelukkig minder dan verwacht, maar ja, er stond ook niet veel gras. We hadden weer duizenden stuks weidend vee, gevederd wel te verstaan. Oranje pootjes. Gak, gak, gak. Wat Wilbert's schaapjes nog hadden laten staan, is afgegraasd door de ganzen. Met als gevolg dat er in de eerste week van april nog weinig gras stond. Toch 8 april de koeien naar buiten. Even dansen, en dan met de snufferd naar de grond en vreten. We hebben ook altijd wel een koe die liever akkerbouwer was geworden, die zet dan haar horens flink in de grond en ploegt om, maar de meesten zijn met drie minuten lekker aan het eten. En toen werd het opeens een paar dagen zomer. De zon scheen, jeee, wat scheen de zon! Het gras groeit dan opeens ontzettend snel. Bijgevolg maaien we dus opeens na een lang en koud voorjaar toch al eind april de eerste snede!

Nog meer vogels

Inmiddels is de eerste strook ingezaaid met rogge op het patrijzenlandje, gelegen aan het uiterste stuk aan de landsgrens langs het schouwpad. Zo ver mogelijk weg van het ooievaarsnest. Ergens na de ijsheiligen laten we nog een zaadmengsel met veel bloeiende kruiden zaaien. Een nieuwe heining erlangs, er mag geen koe meer op. En we moeten nog iets bedenken om honden te weren. Loslopende honden op het schouwpad zijn altijd al niet de bedoeling, maar het is wel heel suf als we een hectare grond inrichten voor klein vederwild terwijl er regelmatig een hond de hele boel zou opjagen. Wat zou het fijn zijn als iedereen zijn hond onder controle had, of het fatsoen heeft om het beestje aangelijnd te houden. Ook de koppel schapen, deels drachtig, ontkwam niet aan opjagerij. " doet ie anders nooit" zegt dan de eigenaar, als we de wandelaar-met-(losse) -hond er op aanspreken. Tja.

Het ooievaarsnest staat scheef. We wilden het nog recht laten zetten. Maar blijkbaar geeft een ooievaar er niks om, ze zit gewoon te broeden. Het was wel even oefenen met landen voor de aanvliegende vogels. Ze beschikken gelukkig over voldoende motoriek om niet te pletter te slaan. Dat zou ook een soort van ultiem sneu zijn: een verongelukte ooievaar omdat ie niet kan landen. Over projectie gesproken… Naar verwachting komen in de tweede helft van april er kuikens uit de eieren gekropen.

Voor de carnivoor

Het vlees is op. De koe is klaar. Uitverkocht. Dat wil zeggen, ik heb nog best veel soepvlees! Maar geen gehakt, geen hamburgers, geen worst, geen runderlappen of ribstuk, laat staan sucade, ossehaas of ander lekkers.
En we hebben nu nog geen zicht op een andere koe die we naar de slager willen sturen. We zitten sowieso krap in het vee, met dank aan de fosfaatwetgeving. Afgelopen najaar hebben we een paar koeien voortijdig het erf doen verlaten, omdat de boete als gevolg van het fosfaatreductieplan anders te hoog werd. In elke andere omstandigheid hadden we ze gehouden, doorgemolken en nu dan alsnog voor de slacht bestemd. Nu is onze vleesvoorraad nagenoeg op en zijn alle koeien naar het zich laat aanzien, dragend of nog zo productief dat we ze beter kunnen blijven melken. Het is niet anders. Maar, werken met levend vee is altijd verrassingsvol: er kan zomaar iets gebeuren waardoor er toch een dier geslacht moet worden. We laten het weten als de diepvries weer gevuld kan worden met eigen rundvlees.

In mei: Plantjesdag

Als er niets meer van eventuele nachtvorst te vrezen valt: Vrijdagmiddag 18 mei: de allerlokaalste PLANTJESDAG in de regio! Voor iedereen die het leuk vindt om stekjes te ruilen, te veel opgekweekt heeft, een bestemming zoekt voor het teveel aan zaailingen in de tuin. Kom gewoon langs met je potjes en bakjes, kijk wat het aanbod is en sla je slag. Vorig jaar hadden we vijf (5!) deelnemers en veel kijkers, ik hoop dit jaar op meer! Chandra is er helaas niet bij (de dame die alles weet van wilde planten) maar dat zal de pret niet drukken. We zijn benieuwd wie zich aanmeldt. Maar dat is niet verplicht, we zien wel. Persoonlijk groet ik elke ochtend mijn zomerviolieren ( die nu nog maar twee blaadjes hebben) en mijn dahlia's. En ik kom om in de akeleien. Er zijn beroerdere manieren om aan je eind te komen.
Verder is er hier ook weer te koop: potgrond, bemeste tuinaarde en compost. Drie verschillende soorten tuinproducten. Kijk ook op www.bio-kultura.nl. Alles zonder rommel of gekke bijmengsels die je bij nader inzien eigenlijk niet in je tuin wil hebben. Het kost wat: 6,50 euro per zak van 40 liter. Maar dan heb je ook wat.

Maart 2018

Koud is het geweest toch?

Dus dan maar aan de administratie. Helemaal bijgewerkt!
Als je tegen onze koeien "koud hè!", zou zeggen, zouden ze je stomverbaasd aankijken. Een volgroeide koe, volop in productie, weegt ruim 600 kg. Ongeveer 80 kg daarvan is een groot fermentatievat, de pens. Met een lekker temperatuurtje van zo'n 41 gr. C is dat een prima omgeving voor de pensbacteriën en ander microbisch gespuis om gras om te zetten in spulletjes waar de rest van het maagdarmkanaal van een koe wat mee kan: Leven, melk produceren, kalfje laten groeien. Overig koe is ergens rond de 38 graden. Kortom, een koe doet het hele jaar door moeite om warmte kwijt te raken. Dat gaat bij een straffe oostenwind in februari net wat makkelijker dan in de zomermaanden. Ze hebben een hekel aan tocht, dus de zijkanten van de stal hangen vol met oude vrachtwagenzeilen om de wind tegen te houden. Het is geen gezicht, maar het is goedkoop en functioneel. En daarbij: het ligbed in onze stal is stro. Elke dag vers ingestrooid, als de bovenlaag besmeurd is geraakt met mest. Dat gaat natuurlijk broeien, dus er is natuurlijke vloerverwarming voor de dieren.

Het was even doorbijten en straks breekt de lente aan! Houdt moed!

Ondertussen denken we na over komend groeiseizoen. We hebben een stuk land gereserveerd om in te richten als leuk plekje voor patrijzen. Die zijn namelijk zo'n beetje verdwenen in de polder en daarbij heeft onder andere onze ooievaar niet zo'n fraaie rol gespeeld, vrezen wij. Aan het andere uiteinde van onze percelen gaat er graan in de grond, beetje meer en lager struikgewas, en halen we al te hoge bomen weg waar zo'n roofvogel zo lekker kan gaan zitten spieden naar vers jong patrijsgebroed. Bomen zijn prachtig, maar ze staan wel altijd in het zicht en dat is jammer.

Zo langzamerhand hebben we er vertrouwen in dat we genoeg gras/ruwvoer kunnen winnen om ruim het vee te kunnen voeren. We kopen altijd nog een hoeveelheid graan aan als krachtvoer, om de melkproductie een beetje op peil te houden. Een stel enthousiaste studenten van de HAS in Den Bosch rekenen nu voor ons uit hoe we (een deel van dat) graan zouden kunnen vervangen door grasbrok van ons eigen gras. Dat wil zeggen dat er een snede gras naar een drogerij gaat en in geperste brokjes terugkomt. Dat is dan heel geconcentreerd voer. Het kost natuurlijk wat en heeft waarschijnlijk invloed op melkproductie. Goed om alle voor- en tegenargumenten op een rij te zetten voordat we een dergelijke bedrijfsomslag maken. Het graan wat we voeren komt dan wel uit Europa, het is toch een aanvoer van mineralen waar geen terugweg van bestaat. En dat is natuurlijk heel in het kort de mestproblematiek van Nederland. Er komen heel veel mineralen in de vorm van veevoer/grondstoffen het land in, en maar een klein deel ervan wordt humaan voedsel en verlaat het land weer. De rest… is mest.

Aldus: we verheugen ons op de lente met frisgroen gras en duizend tulpen, het eerste speenkruid en blauwe druifjes. En we hopen, eerste week april de koeien weer de wei in. Dat is misschien al wel begin april!